Her Gün Yapılan Bir Şey Ne Zaman Bağımlılık Olur?

Her gün yaptığın bir şey sorun olmayabilir. Ama onu yapmadığında huzursuzlanıyorsan, kendinle pazarlık yapıyorsan ve "aslında bırakmalıyım" cümlesi zihninde dönüp duruyorsa, mesele artık alışkanlık değildir.

Bağımlılık, dramatik başlamaz.
Sessizce yerleşir.
Ve çoğu zaman "ben kontrol ediyorum" cümlesinin arkasına saklanır.

Alışkanlık ≠ Bağımlılık

Alışkanlık:

• Hayata eklenir

• İstendiğinde bırakılabilir

• Bırakıldığında ciddi bir iç gerilim yaratmaz

Bağımlılık:

• Hayatın merkezine yerleşir

• Kontrol duygusunu aşındırır

• Bırakıldığında gerginlik, boşluk ve huzursuzluk yaratır

Ayırt edici soru şudur:
"İstesem bırakabilir miyim?"

Sıklık Değil, Kontrol Kaybı

Bağımlılığı belirleyen şey ne kadar sık yapıldığı değil, yapmadığında ne yaşandığıdır.

Aşağıdakiler tanıdıksa dikkat:

• "Bir kez daha" diye kendinle pazarlık yapma

• Sürenin fark edilmeden uzaması

• Bırakmaya karar verip tekrar başlama

• Sonrasında suçluluk, utanç ya da pişmanlık

Bu tablo, alışkanlıktan çok kontrol kaybına işaret eder.

"Bırakamıyorum" mu, "Bırakmak İstemiyorum" mu?

Bu ikisi aynı şey değildir.

• Bırakmak istememek: seçimdir

• Bırakamamak: bağımlılıktır

Bağımlılıkta kişi genellikle ikisinin arasında kalır. Hem bırakmak ister, hem bırakamaz. Zihni yoran da tam olarak bu iç çatışmadır.

Kumar, Porno, Sosyal Medya, İlişki Döngüleri

• Kumar: Para değil, kaybı telafi etme umudu kovalanır.

• Porno: Cinsellikten çok, sıkıntı ve gerilimden kaçıştır.

• Sosyal medya: Keyiften çok, mikro-dopamin döngüsüdür.

• İlişki döngüleri: Kişiye değil, yarattığı duygusal yoğunluğa bağımlılıktır.

Hepsinin ortak noktası aynıdır: Duyguyu düzenleyemeyince davranış devreye girer.

Kendine Dürüstçe Sor

⬜ Bunu yapmadığımda belirgin bir huzursuzluk yaşıyor muyum?
⬜ Süre ve sınır koymakta zorlanıyor muyum?
⬜ Hayatım bu davranış etrafında daralıyor mu?

Bu sorulardan biri bile "evet"se, durup bakmak gerekir.

Bağımlılık iradesizlik değildir. Çoğu zaman başka türlü baş edilemeyen duyguların bulduğu bir çıkış yoludur.

Bu döngülerden biri sana tanıdık geliyorsa, bunu tek başına çözmek zorunda değilsin.